Dit was 2025 | Architectuurwijzer
Architectuurreizen als bron van inspiratie, observatie en beeld
Architectuurreizen. Voor mijn kinderen zijn ze vooral vakantie.
Voor mij zijn ze een manier om inspiratie op te doen, om projecten te bezoeken waar ik anders nooit zou komen, en om op een andere manier met fotografie, video en architectuur bezig te zijn dan binnen mijn dagelijkse opdrachtwerk.
Tijdens die reizen luister ik, kijk ik en ga ik in gesprek met architecten en andere bouwprofessionals. Ik observeer hoe ze met architectuur omgaan en hoe ze er onderling over spreken. Die context — het verhaal achter het project — is voor mij minstens even belangrijk als het gebouw zelf. Architectuur ontstaat niet in isolatie, en goede architectuurbeelden evenmin.
Architectuurwijzer: een samenwerking met geschiedenis
In 2012 stapte ik voor het eerst op de bus met Architectuurwijzer, richting Lausanne. Sindsdien ben ik regelmatig blijven meereizen. Elke architectuurreis probeer ik thuis te komen met sterk beeldmateriaal, gemaakt onder omstandigheden waarop ik geen grip heb. Het moment ligt vast, het ritme wordt door de groep bepaald en ook het weer is wat het is.
Net daarin schuilt voor mij de uitdaging als architectuurfotograaf. Werken zonder controle vraagt ervaring, anticipatie en een scherp oog voor wat zich aandient. Het dwingt me om snel te lezen wat een plek nodig heeft en om keuzes te maken in het moment.
Charleroi en Barcelona: fotografie én video
Dat was in 2025 in Charleroi en Barcelona niet anders. Wel voegde ik dit jaar bewust bewegend beeld toe aan mijn werkwijze. Naast fotografie legde ik de reizen en de bezochte projecten ook vast in video. Die uitbreiding voelt logisch: video laat toe om niet alleen het gebouw, maar ook de dynamiek van de reis, de groep en de omgeving te verbeelden.
Architectuurreizen lenen zich bijzonder goed tot dit hybride werken tussen foto en video, waarbij observatie, ritme en montage samenkomen.
Partner van Architectuurwijzer
Intussen ben ik al enkele jaren partner van Architectuurwijzer. Ik reis mee wanneer het kan, woon af en toe lezingen bij en breng ook tentoonstellingen in beeld. Dat zijn geen evidente omstandigheden om te fotograferen of te filmen: donkere zalen, sprekers in beweging en weinig controle over het licht.
Toch zijn net die lezingen en tentoonstellingen essentiële momenten binnen het architectuurdiscours. Ze maken deel uit van hoe architectuur wordt gedeeld, bediscussieerd en begrepen. Ook daar wil ik als beeldenmaker aanwezig zijn.
Beelden als communicatief instrument
De beelden zijn er, en dat maakt het partnerschap een duidelijke win-win. Na 25 jaar ervaring als fotograaf en videomaker weet ik hoe belangrijk sterk, eigen beeldmateriaal is voor organisaties die inhoudelijk willen communiceren. Beelden helpen om observaties te verankeren, om inzichten helder over te brengen en om verhalen ook na afloop levend te houden.
Brent Van Heyst, organisator van Architectuurwijzer, verwoordt het als volgt:
“De samenwerking tussen Architectuurwijzer en Steven Massart loopt intussen al meerdere jaren en verloopt telkens tot grote tevredenheid. Tijdens onze architectuurreizen bezoeken we projecten die ons inspireren en waaruit we concrete leerpunten meenemen. In 2025 hebben we dankzij Stevens scherpe blik verschillende projecten in Charleroi en Barcelona ook na de reis kunnen blijven illustreren. De fotografie helpt ons om observaties te verankeren en leerpunten helder te communiceren. Bovendien laat dit ons toe om als organisatie te werken met eigen, kwalitatief beeldmateriaal, wat onze communicatie versterkt en ons onderscheidt. Kortom: een samenwerking die inhoudelijk én communicatief bijzonder veel oplevert!”
Aftermovie Charleroi
Bij deze blog deel ik graag ook de aftermovie van het bezoek aan Charleroi. Zoals steeds stonden er heel wat boeiende projecten op het programma in een voor velen onbekende stad. Dat CHAPEX — het project van AgwA en architecten Jan De Vylder en Inge Vinck — de Extra Muros-prijs van de Brussels Architecture Prize in de wacht sleepte, zal voor weinig deelnemers als een verrassing zijn gekomen.
Dank aan Architectuurwijzer voor het vertrouwen en voor de blijvende ruimte om te kijken, te luisteren en te verbeelden.
Dit was 2025: Nano architecten
De start van de laatste echte werkweek van 2025 voelt als het juiste moment om even achterom te kijken. Terug te blikken op samenwerkingen die dit jaar mee vorm gaven. En die terugblik start ik graag met Nano architecten.
De voorbije jaren kruiste mijn pad dat van Nano al enkele keren via Alu2+. In het kader van het buitenschrijnwerk fotografeerde ik verschillende woningen, waaronder ook een aantal projecten die door Nano werden uitgetekend. Zonder het toen te beseffen, vormde dat de aanzet tot een bredere samenwerking.
Begin dit jaar viel er een mail in mijn virtuele postbus. Nano was volop bezig met de ontwikkeling van een nieuwe website en ging op zoek naar nieuw, fris en recent beeldmateriaal. Niet alleen fotografie, maar ook video maakte deel uit van de vraag.
Dat hoefde ik geen twee keer te horen.
Met veel plezier ging ik voor hen op pad.
De Nano-signatuur
Doorheen de verschillende projecten werd steeds duidelijker waar Nano architecten voor staat. Hun architectuur laat zich niet onopgemerkt voorbijgaan. Strakke lijnen, een uitgesproken dieptewerking en een zorgvuldig gekozen materiaalpalet – vaak met gevelsteen als bepalend element – bepalen het straatbeeld.
Grote glaspartijen laten overvloedig licht binnen, maar bewaken tegelijk de privacy. Als voorbijganger blijft het interieur grotendeels verborgen.
Aan de tuinzijde keert dat gevoel zich volledig om. Hier krijgen openheid, daglicht en buitenzicht alle ruimte. De sobere, strakke lijnen blijven aanwezig, maar worden verzacht door warme materialen en een gelaagdheid aan plekken waar bewoners zich kunnen terugtrekken. Architectuur die niet alleen vorm geeft, maar ook rust creëert.
Wat in alle projecten terugkomt, is de hoge graad van afwerking. Die kwaliteit is het resultaat van een nauwe samenwerking met vaste partners zoals Jaeken, Alu2+, Steegmans, Vloeren Peeters, Vanlaer en Schoeffaerts. Die aandacht voor detail vormt de rode draad doorheen het werk van Nano.
Beelden als vertaling van architectuur
Ook Nano kijkt positief terug op onze samenwerking. Oprichter Andy vat het treffend samen:
“Het afgelopen jaar werkte NANO architecten samen met fotograaf Steven Massart aan de beeldregistratie van een tiental projecten. Voor ons zijn beelden meer dan louter documentatie: ze maken architectuur leesbaar en brengen licht, ruimte, materialiteit en sfeer samen in één helder verhaal. In de samenwerking met Steven vonden we iemand die onze projecten met aandacht en respect benadert, en ze vertaalt naar beelden die onze architecturale visie versterken en een vaste waarde zijn geworden in onze communicatie.”
Woorden waar ik alleen maar dankbaar voor kan zijn.
Dank voor het vertrouwen, Andy en team. Ik kijk ernaar uit om ook in 2026 opnieuw samen te werken en verder te bouwen aan jullie verhaal.
Portfolio in Entrr
Publicaties waarin je beelden ziet verschijnen die je zelf maakte, het went nooit helemaal. Voor mij toch niet.
Elke keer opnieuw voel ik dankbaarheid dat ik op pad mocht. Maar ook trots: trots dat mijn klanten mij het vertrouwen geven om hun project in beeld te brengen. Fotografen genoeg die hun vak met goesting, professionaliteit en creativiteit uitoefenen. En toch kiezen sommige mensen voor jou. Omdat jouw visie nét iets meer aansluit bij hoe zij hun verhaal naar buiten willen brengen. Omdat jouw manier van werken hen het meest ligt.
En dan komt er op een dag de vraag van Entrr of ik wilde meewerken aan het laatste nummer van 2025. Of ik een portfolio wilde samenstellen voor hun rubriek “Achter de lens”.
Ik moest er niet lang — of beter: helemaal niet — over nadenken. Natuurlijk wilde ik dat! Wat een kans. Wat een eer.
Het moeilijkste onderdeel was de selectie van de juiste beelden. Welke projecten kies je? Heel herkenbaar of net niet? Van bestaande klanten of net iets anders? En wat met de projecten die je niet selecteert?
Ik besloot het anders aan te pakken en op zoek te gaan naar een rode draad. Ik vond er meerdere die elkaar regelmatig raakten.
Reizen, bijvoorbeeld.
Zo begon het uiteindelijk vele jaren geleden, toen ik op een bus richting Lausanne stapte, samen met tien architecten en vijftig studenten. Mijn goede vriend en architect Peter Van Impe fluisterde me in dat ik moest meegaan om te zien hoe architecten omgaan met architectuur. Het droneshot van Ostro Sobad maakte ik in Denemarken. De derde en laatste foto in Schotland. Zoveel jaren later mag ik nog steeds mee met Geert De Neuter en zijn studenten. De wandeling in de Schotse Highlands, omringd door machtige natuur, blijft een hoogtepunt.
Ook bij opdrachten zelf vind ik het heerlijk om voor of na het fotograferen een stukje wereld mee te pikken.
Als Vandersanden me naar een project in Koksijde stuurt, is het geen straf om twee uur vroeger op te staan en de files voor te zijn om om 6u30 op het strand van De Panne te staan. Westerpunt, wat een fantastisch project, midden in het landschap, net voordat je de grens met Frankrijk over stapt.
De sluiswachterswoning midden op de werf van de nieuwe Royerssluis is dan weer de vreemde eend in de bijt. Maar tegelijk het beeld waarin alles samenkomt. Elk project heeft zijn context. Als fotograaf begin ik altijd met het grote geheel, omdat dat bepalend is voor de keuzes die een architect maakte. En dan maakt het voor mij weinig verschil of het gaat om een nieuwe luxueuze villa, een kleine renovatie, een kantoorgebouw in de stad of een verborgen architectuursculptuur in het landschap. Ik hou van de afwisseling in schaal, stijl en omgeving.
En last but not least: bij Peri weten ze al heel lang dat ze mij naar eender welke werf mogen sturen.
Werf of project? Het blijft een onmogelijk dilemma.
Dank je wel, Entrrr, voor deze mooie kans om een inkijk te geven in mijn wereld als architectuurfotograaf. Fijn dat jullie naast zoveel straffe architectuurfotografie ook de makers in de spotlights zetten.
Trots en dankbaar dat ik vanaf nu tussen dat rijtje getalenteerde collega’s mag staan.
Werken in het lelijkste land ter wereld
Boek "Werken in het lelijkste land ter wereld"
Het is geen quote van mij maar komt van Renaat Braem weet ik dankzij Ludo Bekker.
Als bekroning van een rijk gevulde carrière als architect besloot hij terug te blikken met een boek. Aangezien ik mezelf al heel veel jaren (freelance) huisfotograaf van a33 en ćzaar architecten mag noemen -een titel die ik met veel dankbaarheid èn trots draag- mocht ik een tijdje geleden met hem op pad.
Er waren een aantal projecten die geselecteerd waren voor het boek en nog een bezoek van een professionele fotograaf verdienden. Sommigen zoals de Kielparktorens in Antwerpen had ik al eens bezocht. Een project als Silvertop aan de overzijde van de Antwerpse ring kende ik al lang maar zonder goed te beseffen dat er een link was met een fijne klant. En dankzij de fotorondes die we samen deden ontdekte ik ook heel wat nieuwe plekken in Leuven. Door de Ridderstraat was ik al tientallen keren gereden maar zonder te beseffen dat deze gevels een rijk sociaal leven verbergen voor de toevallige passant.
Doorheen de trip viel me enorm hard op hoe de eindgebruiker in alle projecten centraal staat. Hoe menselijk de projecten ingevuld worden. Hoe opvallend onopvallend ze zijn maar des te meer doordacht om in hun gebruik zo goed mogelijk te functioneren.
Dank je wel Ludo voor de fijne inkijk in jou werk als architect. Dank je wel aan het team van ćzaar architecten voor het jarenlange vertrouwen.
Het boek kan je vinden via Public Space : https://www.publicspace.be/nl/werken-in-het-lelijkste-land-ter-wereld
Architectuurreis Barcelona
Mijn laatste architectuurtrip van 2025 ging richting Barcelona, samen met Architectuurwijzer en een 50-tal architecten en andere mensen uit het werkveld. Brent Vanheyst stippelde samen met het team weer een fantastische reis uit. Het werd een mengeling van onverwachte, verrassende en mij geheel onbekende projecten. We zijn wel even langs de Sagrada Familia gelopen (met een nieuwe gedeelte dat me absoluut niet kan bekoren), maar dat was het dan ook wat de toeristische toppers betrof.
Of toch bijna want gelukkig was er in het vrije gedeelte nog tijd genoeg voor een bezoek aan het Barcelona-paviljoen van Mies van der Rohe. Een subliem project waarvan de essentie even moeilijk te vatten is op beeld als dat het er eenvoudig uitziet. Maar dat ter zijde.
Architectuurtrippen is altijd een combinatie van beelden maken, projectinformatie opslorpen, gesprekken voeren, luisteren naar gesprekken en genieten van de stad en de omgeving. Luisteren is er even leerrijk als mijn camera gebruiken. Het leert me te zien wat bouwprofessionals belangrijk vinden. Het heeft me geleerd anders te kijken.
Wanneer je groep met een strak programma volgt, moet je ook à la minute keuzes maken. En daarbij mag kiezen nooit verliezen zijn.
Eén van de uitdagingen is natuurlijk ook aan 50 mensen te tonen dat iedereen met een camera rondloopt en voortdurend beelden maakt, maar dat je als professioneel beeldenmaker een verhaal vertelt. Het verhaal van de bezochte projecten. Het verhaal van de reis. Het verhaal van jezelf die de reis mee beleefde.
In een tijdperk van razendsnelle communicatie, sociale media en whatsappgroepen, bleef één van de meest gestelde vragen toch nog altijd: heb je al veel goede foto’s gemaakt? Het moet wat gevoeld hebben voor hun zoals vroeger in het filmtijdperk. Toen moest je ook wat geduld oefenen tussen het moment van de opname en het zien van het beeld.
De ruwe selectie is intussen klaar, het kaf van het koren gescheiden; de reis een eerste keer herbeleefd. 40% van de gemaakte opnames overleefde de eerste schifting. Het hadden er meer kunnen zijn maar met heel wat varianten op een weerhouden beeld ben je niet zoveel. Met een strengere selectie hadden het er ook minder kunnen zijn. Maar nu begint het echte werk. De eigenlijke beeldkeuzes in functie van het verhaal moeten nog gemaakt worden.
Hierbij alvast een kleine selectie van 20 beelden die er 4 dagen na de reis uit sprongen. Beelden van fijne plekken die we passeerden, van projecten die we bezochten. Overzichten en details. En een groepsfoto met mensen wiens pas ik intussen al vele malen kruiste en die ik in Barcelona leerde kennen. Mensen die het allemaal met heel veel passie over hun stukje van de architectuurwereld hadden. Een mengeling van jeugdig enthousiasme en oude rotten in het vak, allen op zoek naar verbinding en inspiratie. En dat extra Spaanse nazomertje was lekker warm meegnomen !