De kracht van eenvoud

Pater Trappist op weg naar de Noon-viering - abdij van Scourmont

Vakantietijd is een beetje meer tijd voor de kinderen en het gezin. En voor uitstapjes, zoals onlangs toen we afzakten naar Couvin, helemaal onderin de provincie Namen. Mijn zoon ging er voor de eerste keer op tentenkamp. 2 weken buitenleven met vrienden, je amuseren en genieten van het leven. Zelf heb ik bijzonder mooie herinneringen aan mijn scoutstijd. 

Aangezien we daar toch al in de buurt waren, vervolgden we onze weg naar het volgende stadje in de buurt: Chimay. De naam doet de meesten wel een belletje rinkelen als thuisbasis van één van de Belgische abdijen der Trappisten. De orde legt zich helemaal toe op ora et labora - bidden en werken - en bier brouwen. De opbrengsten daarvan gebruiken ze voor het levensonderhoud van de eigen gemeenschap en gebouwen. En ze steunen er hun goede doelen mee.

De binnenkant van de abdij is doorgaans een goed bewaard geheim voor de buitenwereld. De monniken die er nog leven, stellen hun deuren wel open voor pelgrims en mensen die op zoek zijn naar zichzelf of zingeving. De toevallige bezoeker en zeker de toerist weren ze liever. Gelukkig niet zo in de Abdij van Scourmont. Daar mag je in alle rust de tuin en de abdijkerk bezoeken. En dat op zich is al een kans die ik niet laat liggen. 

Zicht op de ingang en de kloostergang vanuit de binnentuin

De abdij ligt al heel erg afgelegen, diep in de bossen van Chimay. Zodra je de poort van de abdij binnenstapt wordt de rust totaal. Je hoort er het gefluit van de vogels en de vage geluiden van de brouwerij, maar verder helemaal niets. Ik keek er mijn ogen uit, maar kwam tegelijkertijd toch in een soort rust terecht die je in het dagelijkse leven zelden ervaart. 

Ook de architectuur is er bijzonder. Waar we de meeste kerken associëren met rijkelijke versieringen en ornamenten -dikwijls op het overdadige af- is dat in de kerken van de trappistenabdijen net het tegenovergestelde. Door de soberheid en het gebrek aan uiterlijk vertoon, wordt het pas echt een indrukwekkende plek. Ontdaan van alles wat de monniken kan afleiden van hun aandacht voor God, kom je als bezoeker als vanzelf ook in je eigen innerlijke wereld terecht. Zeker tijdens de korte viering -de Noon- die we bijwoonden om 15u. 

Als fotograaf kon ik het niet laten om een paar beelden te maken. De beste camera is de camera die je bij je hebt. Het werd dus de iPhone. Geniet mee van mijn blik op deze plek.

De kruisweg, sober zoals je hem alleen in de abdij van Scourmont kan vinden

[not] just another brick in the wall

Sint-Leonardis Zoutleeuw, ontwerp van Joris Gijsenberg Architecten

Schoolfotografie. Voor de meeste collega-fotografen staat het synoniem met individuele foto’s van leerlingen en de jaarlijkse klasfoto. Eventueel aangevuld met een foto van broers en zussen die samen school lopen in hetzelfde gebouw. De resultaten zijn nogal afhankelijk van de goesting en de inspiratie waarmee de fotograaf te werk gaat. 

In mijn geval gaat het net niet om de kinderen of het personeel, noch over de activiteiten die er plaatsvinden. Zelf focus ik op de omgeving die door architecten, aannemers en ontwerpers werd gecreëerd om de leerlingen een omgeving voor inspiratie en leerplezier te geven. Op de ruimtelijke ervaring en de details; baksteen bijvoorbeeld. En dat doorgaans met relatief beperkte budgetten voor projecten van dergelijke schaal. Al maken kinderen in beeld het wel helemaal af.

Kleuterschool Boutersem, opdracht voor Lava architecten

Beperkte budgetten vragen om een doordacht ontwerp dat efficiënt gebouwd kan worden zodat de kosten onder controle blijven. Maar als fotograaf merk ik wel goed dat efficiëntie heel anders wordt ingevuld dan vroeger. Geen eindeloze lange gangen met uniforme lokalen. Geen saaie, kleurloze interieurs. Geen eindeloze betonvlaktes -en waar dat wel het geval is, was dat doorgaans niet de keuze van de ontwerper- waar menig knie op geschaafd wordt. 

Efficiëntie wordt vandaag veelal ingevuld door multi-inzetbaarheid. Gangen worden ruimer gemaakt zodat ze niet alleen als circulatieruimte dienst doen maar ook als leeshoek of extra studieruimte. Klassen hebben nog altijd plaats genoeg voor veel schoolbanken, maar worden ook voorzien van leuke speelhoekjes of een extra verdieping. Czaar bracht een klaslokaal in een kapel. Voor Lava fotografeerde ik zelfs enkele hoekjes tussen 2 klassen die exclusief voorbehouden waren voor de kinderen. Zo klein dat je er als volwassene amper in kan. Heerlijk toch? 

Lava architecten benutte ook de verloren ruimte.

Czaar plaatste een klaslokaal als nieuw volume in de kapel

Maar ook buitenruimtes zijn veranderd. Bestaand groen wordt behouden en niet zelden wordt er extra groen aan toegevoegd. Wat minder doorsnee in het algemene onderwijs maar een speelplaats met bos en beek of zandbak met kruiptunnel? De opdrachtgevers van Czaar schuwen de vuile voeten niet. 

Eén en ander hangt ook van de leeftijd af natuurlijk. In ‘t middelbaar mag het wat cooler en chiller. Speelplaats meets basketbalterrein? Hangplek meets circulatieruimte? En schuilen voor de regen onder het gebouw maar toch droog spelen in de frisse lucht? Jozefienen in Sint-Niklaas (Czaar en Dethier) en Sint-Leonardis in Zoutleeuw (Joris Gijsenberg Architecten) combineren het moeiteloos. 

Scholen en gebouwde omgevingen voor de jeugd vragen ook om de jeugd. Maar kinderen herkenbaar in beeld, dat wordt doorgaans niet toegestaan. Gelukkig weet ik dat al vele jaren. Daarom houd ik er al bij de opnames rekening mee. 

De meeste ruimtes worden zowel leeg als in gebruik gefotografeerd. Daardoor is de wanorde die achter blijft wanneer een hoop kinderen gepasseerd is, minder storend. Wanneer kinderen wel in beeld komen, zorgen de langere sluitertijden automatisch voor een zekere mate van onherkenbaarheid. Live actie blijft actie in beeld. En als er dan toch een groepje kinderen blijft vragen om een foto, dan volgt later een druk op de delete-knop. 

Schoolfotografie, ik vind het altijd een fijne en uitdagende opdracht. Maar evengoed ben ik blij dat ik het jeugdige geweld na een paar uur weer mag inruilen voor mijn wagen en de eenzaamheid achter mijn bureau. 

Scholen zijn bij uitstek ontworpen voor gebruik, foto van Sint-Leonardis

Bekijk de reeksen in het beeldarchief via deze links:

• Bleydenbergschool - ontwerp van Czaar architecten

• Schoolsite Boutersem - ontwerp van Lava architecten

• Sint-Leonardis Zoutleeuw - ontwerp van Joris Gijsenberg architecten

Wat een prijswinnend ziekenhuis met je doet

Dronebeeld van AZ Diest nieuwe buitenruimtes lang de Demer

Het is intussen een klein jaar geleden dat ik de campus van AZ Diest voor het eerst bezocht. De bouw ervan zat ik in de eindfase en het ontwerpteam Archipelago en GAF wilden er graag beelden van wanneer het klaar zou zijn. Een voorbereidend bezoek samen met een projectarchitect leek me geen overbodige luxe.

Al toen ik er aankwam, voelde ik dat ik niet terecht zou komen in de typische zorgomgeving. Voor zover deze nog bestaat want zorgarchitectuur is het voorbije decennium sterk veranderd. Donkere, monolitische blokken volgestouwd met sombere kamers en kille onderzoeksruimtes hebben al een hele tijd geleden plaats geruimd voor een meer open en heldere architectuur. We hebben beide vormen de afgelopen jaren regelmatig mogen ervaren omdat we zowel RZ Tienen als UZ Leuven wat te vaak mochten bezoeken met onze dochter. Gelukkig lijkt ze intussen uitgegroeid uit de problemen waarmee ze als kleuter kampte.

Op werfbezoek

Het eerste bezoek aan de werf van het AZ gaf me inzicht in de opbouw van het ziekenhuis en maakte meteen de stijlbreuk met het verleden duidelijk, zelfs al was toen alles verre van klaar. De architect maakte me wegwijs in het gebouw en in de ontwerpfilosofie. Na 25 jaar als beeldenmaker zie en voel je al heel veel, maar een rondgang met de ontwerper brengt toch altijd extra inzichten. 

Eens de campus bevolkt was met patiënten, bezoekers, dokters en het andere personeel, vielen alle puzzelstukjes mooi samen. De ontwerpfilosofie kwam tot leven.

De inkomzone

Alle aandacht voor de mens

Ook al moet er nog een nieuwe fase volgen, je merkt nu al goed dat de zorgcampus geen afgesloten eilandje midden in de stad is. De site is helemaal doorwaadbaar voor iedereen die van de ene kant van de stad naar de andere moet. Aan de boorden van de Demer is er een heerlijke rustplek bij gekomen. Ideaal voor wie voldoende aangesterkt is om even naar buiten te kunnen. Maar ook goed voor mensen in de buurt die gewoon een rustig plekje zoeken, ver weg van het stadslawaai.

Binnen aan de onthaalbalie staan medewerkers klaar om de bezoekers wegwijs te maken. En ook de cafetaria is moeiteloos te vinden voor wie er heeft afgesproken met iemand. Je wordt overal overspoeld door daglicht en dat is iets wat je humeur alleen maar ten goede kan komen. 

Als fotograaf kon ik alle hoekjes van het gebouw vrij verkennen. Of toch bijna allemaal. De meest cruciale delen -de operatiekamers en het bevallingskwartier - bezocht ik al voordat het ziekenhuis in gebruik werd genomen. Kwestie van privacy en respect voor de dagelijkse werking. 

Terechte winnaar 

Waar je ook komt wacht een warm welkom, niet alleen van de zorgkundigen. Zachte kleuren, warme materialen en ronde vormen staan symbool voor de aandacht die men heeft voor de patiënt. Maar dat wordt ook doorgetrokken achter de schermen waar je de andere medewerkers vindt die er mee voor zorgen dat het verder op wieltjes loopt. En of het nu in de wachtruimtes, op de verpleegafdelingen, op de kamers of in de circulatieruimten is, overal heb je datzelfde gevoel van licht en ruimte maar ook van geborgenheid. Nergens voel je je verloren. Je vindt overal in het gebouw plekken die uitnodigen tot ontmoeting mocht je dat willen. En je geniet volop van het zicht op de omgeving of op de magnifieke binnenplaats die het hart van de campus vormt. Het zijn stuk voor stuk troeven waarmee AZ Diest in Londen de 𝗗𝗲𝘀𝗶𝗴𝗻 𝗳𝗼𝗿 𝗹𝗮𝗿𝗴𝗲-𝘀𝗰𝗮𝗹𝗲 𝗵𝗲𝗮𝗹𝘁𝗵𝗰𝗮𝗿𝗲 𝗶𝗻𝗳𝗿𝗮𝘀𝘁𝗿𝘂𝗰𝘁𝘂𝗿𝗲 won.  

AZ Diest is als project helemaal geslaagd. Ik hoop over enkele jaren in mijn eigen stad een gelijkaardige ervaring te mogen hebben wanneer ik het nieuwe ziekenhuis van Tienen zal binnenstappen.

Multiobus

Videomontage voor Multiobus

VOKA Gangmaker regio Hageland

Een tijdje geleden kreeg ik telefoon. Multiobus had het geschopt tot Voka Gangmaker voor regio Hageland en nu waren ze dus ook genomineerd om de titel voor Vlaams-Brabant in de wacht te slepen. Ze wilden graag nog iets maken om hun nominatie kracht bij te zetten. Of ik hun daarmee kon helpen? Het mocht iets met video worden. (Niet zo) Klein detail: de deadline was behoorlijk krap.

Multiobus heeft zijn thuisbasis op -in vogelvlucht- 1 kilometer van mijn studio. Multiobus is ook al jaren een trouwe klant. Ik fotografeerde een paar jaar geleden oa hun nieuwe gebouwen. Die werden jammer genoeg door een brand verwoest. 24 elektrische bussen gingen in de vlammen op. En heel wat mensen bij Multiobus, waaronder CEO Olivier Van Mullem, ken ik persoonlijk. Deze vraag kon ik dan ook niet anders dan positief beantwoorden. Al moet ik bekennen dat de strakke deadline van 3 weken me wel wat gezonde zenuwen bezorgde. Door een feestje voor mijn 50, samen met mijn zoon die 12 werd en een studio die verre van klaar was daarvoor, werd de deadline met 3 extra dagen ingekort.

Samenwerking

Na een gesprek ter plaatse, daags na het telefoontje, lagen de grote lijnen vast. Ik zou met bestaand en nieuw beeldmateriaal de geschiedenis van het bedrijf schetsen. Ik schakelde ook Peter Van Impe in als architect van de recente Multiobus-gebouwen; hij ontwierp zowel de gebouwen die in de brand verloren gingen als de nieuwe.

Ik bezocht de vestigingen in Tienen, Diest en Wijgmaal en maakte er nieuwe beelden van de stelplaatsen en de werkplaatsen. Multiobus is al jaren voortrekker van de elektrificatie in het collectieve personenvervoer. Dat werd mijn hoofdthema in foto en video. Het bedrijf kampte 2 jaar geleden met een zware brand en zag de bussen verloren gaan. Hoe Multiobus na de brand weer opstond, werd een ankerpunt voor de video. Oud beeldmateriaal werd verzameld want Multiobus heeft een geschiedenis die meerdere generaties terug gaat.

Peter zorgde samen met zijn team van AST77 voor een animatie over de evolutie van de gebouwen doorheen de tijd. Deze werd de rode draad doorheen mijn montage. Daar werd de geschiedenis van het bedrijf doorheen geweven van de start, de brand kwam uiteraard aan bod maar ook waar Multiobus in de toekomst naartoe wil.

Multiobus Tienen

In goed gezelschap

Stageco werd Gangmaker voor Vlaams-Brabant maar dat maakt de verdienste van Multiobus, Sarens en De Meuter als andere genomineerden er niet minder op. Het zijn stuk voor stuk bedrijven die een groot applaus verdienen.

Weetje

Met 3 van de 4 genomineerden had ik een persoonlijke connectie. Die met Multiobus is al duidelijk. Bij Stageco liep ik 30 jaar geleden zelf rond als jobstudent. De ijzeren buizen zijn er nog steeds, wat ze er mee kunnen bouwen is nog veel spectaculairder geworden. En wat De Meuter doet zit helemaal in mijn natuurlijke leefwereld. Bovendien rijd ik samen met CEO Sven De Meuter regelmatig een ritje onder de vlag van Voka CycloPreneur, de fietscommunity van Voka Vlaams-Brabant.

Kan iemand me nog binnenloodsen bij Sarens? Het inrijden van een brug -om maar iets te noemen- is een onderwerp dat ik bijzonder boeiend vind om in beeld te brengen.

VITO Earth

VITO Earth, een ontwerp van SVR-Architects i.s.m. Architektenburo Jef Van Oevelen

Een paar weken geleden trok ik op vraag van SVR-Architects naar het nieuwe Earth-gebouw dat ze ontwierpen voor VITO. 

Het Earth-gebouw is gelegen aan de nucleaire site van Mol. Wanneer het gaat over toegang tot de site en bewegingsvrijheid als fotograaf, weet ik al dat je daar niet toekomt en van start gaat. Zeker niet met een drone. Stap 1 is dan ook alles ruim vooraf plannen zodat de nodige toestemmingen in orde zijn om überhaupt met de drone te mogen opstijgen. Dat wordt altijd gepland inclusief reservedag-voor-slecht-weer zodat er niet opnieuw tijd verloren gaat. 

Het weer heb je niet in de hand

De realiteit van die dag volgde de trend van de tijd. Het weer kwam niet overeen met de voorspellingen. Een mooie en zonnige dag werd het niet. Ik kreeg overwegend wolken te zien. Pas op het einde van de dag maakte de zon eindelijk zijn opwachting, maar toen was het ideale moment voor dat gebouw al voorbij. Pluspunt was dan wel dat je onder de verschillende lichtomstandigheden doorheen de dag wel mooi de gevelbekleding zag veranderen. En dat is voor het ontwerp dan ook de reden om voor dat materiaal te kiezen.

Drone vliegen is daar ook een uitdaging. De site van het Earth gebouw is omgeven door streng beveiligde nucleaire sites van het SCK. Deze mogen onder geen beding in beeld. En ook al beperk je de hoogte en is er veel bos rondom, met een drone kijk je al snel verder dan je denkt. 

Labo's en beperkingen

Binnen wordt het gebouw overspoeld door daglicht. Ik ontdekte er de mooie mix tussen de warmte van plekken als de cafetariaruimte en de werkplekken en de zakelijkheid van de technische onderzoeksruimtes. Ook zonder woorden of voorkennis voel je als fotograaf hoe complex dergelijke gebouwen zijn. Leidingen voor vloeistoffen, gassen, aanvoer van verse lucht etc, kronkelen zich doorheen het gebouw. 

Binnen beelden maken in dergelijke projecten is ook altijd een uitdaging die ik graag aanga. Het is een heel technische omgeving die pas echt tot leven komt wanneer ze in gebruik werd genomen. Met de grote beperking dat heel wat van de geplaatste apparatuur niet in beeld mag. Bedrijfsgeheimen zijn niet bestemd voor de buitenwereld. Het is mijn taak om als fotograaf die gevoeligheid en beperking niet in de weg te laten staan van de beelden die mijn klant wil om zijn rol in het project te illustreren. Bijkomend willen of mogen werknemers meestal ook niet herkenbaar in beeld. 

Cafetaria

Met de nodige ervaring en technische expertise kan ik de meeste problemen tijdens dergelijke reportages al het hoofd bieden. Lange sluitertijden lossen het probleem van herkenbaarheid op. Tilt-shift lenzen houden elke rechte lijn ook recht in de opname. En er is het spel met reflecties in het glas die soms net wel gewenst zijn. Voor problemen die tijdens de opnames niet vermeden kunnen worden, bestaat er altijd nog Photoshop. 

Maar ook wanneer de opnames afgerond zijn, dienen de nodige uitdagingen zich aan. Zon van ‘s ochtends tot ‘s avonds of wisselende lichtomstandigheden? Klanten willen beelden die coherent zijn in afwerking, ook al verandert de kleur van het materiaal al naargelang het licht. Dronebeelden moeten ook in overeenstemming gebracht worden met de andere beelden. Niet altijd evident want beide camera’s zijn in niets vergelijkbaar. En tot slot moeten dezelfde types ruimtes doorheen het gebouw en de reportage visueel en gevoelsmatig samen blijven passen. 

Missie volbracht. Ik ontdekte een nieuw project waar het me bijzonder aangenaam werken lijkt. Een gebouw dat werd ontworpen om zeer functioneel te zijn maar ook nergens kil is.

Archief

Vito Earth staat in beeld en SVR-Architects stuurde de recentste nieuwsbrief inmiddels per post naar de lezers. Ook circuleren de beelden intussen in de virtuele wereld dankzij Ingenium, Structuur en D+H Megatronic AG.

Nieuwsbrief van SVR-Architects met gebruik van mijn beelden

Feedback voor groei

“Dag Steven. … We moeten eens praten over een paar reportages die je afleverde. …”

Er zijn zo van die telefoontjes die je liever niet krijgt. Maar waarvan je wel blij zijn dat ze komen. Vorige week kreeg ik er zo eentje. Je weet dat er iets niet 100% goed zit -en het werd ook gezegd- maar je weet niet wat precies. Of hoe groot “de schade” is. Het is een boodschap die wat in het hoofd blijft malen en je onrustig maakt. Maar een klant die in dialoog wil gaan, wil de samenwerking verder zetten. Anders zou hij stilletjes verdwijnen. Dus ik ben altijd blij als ik dat telefoontje wel krijg. 

Naar zo’n gesprek vertrek ik altijd met open geest en de wil om te luisteren naar de boodschap en te begrijpen wat die inhoudt. Eerst luisteren, dan pas praten. Zo was het ook vandaag. Maar niet zonder eerst te benadrukken dat ik blij ben dat we rond de tafel zitten.

De lat ligt hoger


Mijn gesprekspartner begon met de boodschap dat ze intern besloten hadden de lat wat hoger te leggen. En dat in dat kader ook al de rest moest gezien worden. Prima en begrijpelijk. Stilstaan is achteruitgaan, wegdeemsteren, en dat wil niemand. Ik leg zelf de lat ook af en toe wat hoger voor mezelf dus daarin was ik onmiddellijk mee. 

Een paar reportages -of beelden uit reportages- wilden ze graag even bespreken tegen die achtergrond. Ik was blij dat we rond de tafel zaten want het gaf kans tot dialoog. Het stelde me in staat om beeld voor beeld te luisteren naar hun feedback en bepaalde keuzes en problemen te kaderen. 

Het werd een boeiend gesprek over de verwachtingen die ze hadden versus de realiteit op het werkterrein. Over de mogelijkheden die renders bieden en de beperkingen van de fotograaf. Over de invloed van de seizoenen en de stand van de zon. Over dingen die voor ons, vanuit ons eigen standpunt evident zijn maar waar de ander niet vertrouwd mee is. 

Perfect fit

Het eerste en voornaamste doel is altijd beelden te maken die een perfect fit zijn voor de doelen, doelstellingen en communicatie van mijn klant. Beeld is daarin een belangrijke tool die aandacht verdient. De vraag en het gesprek maakten weer duidelijk dat het goed is om af en toe eens samen te zitten. Want hoe lang een samenwerking ook loopt, hoeveel beelden je ook hebt afgeleverd, je moet af en toe tijd maken om te luisteren of alles nog loopt zoals het hoort. Om te kunnen luisteren naar de kleine en grote problemen die er leven en daar op in te gaan en oplossingen voor te zoeken. 

“Dag Steven. … We moeten eens praten over een paar reportages die je afleverde. …” Het is geen boodschap die ik uit de weg ga, het is een kans die ik grijp om samen verder te groeien.